Editie maart 2009

MICROBIOLOGISCH ONDERZOEK TEN BEHOEVE VAN VERORDENING 2073/2005

Inleiding

Sinds 2005 is in Europa de General Food Law van toepassing. Deze verordening (178/2002) legt de architectuur vast van het zogenaamde Hygiënepakket. Dit is een pakket Europese Richtlijnen en Verordeningen waarin eisen voor voedselveiligheid en hygiëne voor productiebedrijven zijn vastgelegd alsmede de structuur en verantwoordelijkheid voor controle. Onderdeel van dit pakket is Verordening (EG) 2073/2005 “inzake microbiologische criteria voor levensmiddelen”. Voor het microbiologisch onderzoek op de criteria zijn officiële methoden vastgelegd. Onder bepaalde voorwaarden mogen alternatieve methoden toegepast worden. De Voedsel en Waren Autoriteit toetst bij controles of de juiste analysemethoden zijn toegepast. Als dat naar het oordeel van de bevoegde inspecteur niet het geval is, moet het gecontroleerde bedrijf voor een afdoende oplossing zorgen. Silliker voelt zich verantwoordelijk voor de acceptatie door de overheid van toegepaste analysemethoden en biedt haar opdrachtgevers hulp bij problemen en discussie. Met behulp van Vragen en Antwoorden geven wij duidelijkheid en tips. Tevens verstrekken wij documentatie over die analyses waarvoor een alternatieve methode wordt gebruikt.

Vraag

Hoe zit het met officiële en alternatieve analysemethoden?

Antwoord

In VO 2073/2005 en in VO 1441/2007 is voor elk microbiologisch criterium een analysemethode vermeld. Dit is meestal een zogenaamde referentiemethode die in een ISO of EN (Europese norm) is omschreven. Omdat dit soms kostbare en omslachtige methoden zijn gebruiken laboratoria alternatieve methoden. Silliker gebruikt voor een aantal analyses een alternatieve methode.

De eisen aan alternatieven methode zijn (uit VO 1441/2007):

“Het gebruik van alternatieve analysemethoden is aanvaardbaar als die methoden ten opzichte van de in bijlage I aangegeven referentiemethode gevalideerd worden en gebruik wordt gemaakt van een door eigendomsrecht beschermde methode die door een derde is gecertificeerd overeenkomstig het protocol in EN/ISO-norm 16140 of andere, soortgelijke internationaal aanvaarde protocollen. Indien de exploitant van een levensmiddelenbedrijf andere analysemethoden wenst te gebruiken dan de in de derde alinea beschreven gevalideerde en gecertificeerde methoden, moeten die methoden overeenkomstig internationaal aanvaarde protocollen gevalideerd worden en moet de bevoegde autoriteit toestemming verlenen voor het gebruik ervan.”

Aanvraag voor erkenning van alternatieve methoden zal moeten gebeuren bij de “bevoegde autoriteit”. Deze bevoegde autoriteit is met betrekking tot de Verordening (EG) Nr. 2073/2005 de Voedsel en Waren Autoriteit:

• De alternatieve methode moet zijn vergeleken met een referentie methode (principe van de NEN-EN ISO16140);
• De prestatiekenmerken die moeten worden vastgesteld van de alternatieve methode zijn vastgelegd in het toelichtend document T2 van de RvA. Voor kwalitatieve methoden zijn dit de: aantoonbaarheidsgrens, selectiviteit, specificiteit en robuustheid. Voor kwantitatieve methoden zijn dit de: juistheid, herhaalbaarheid, reproduceerbaarheid, selectiviteit,specificiteit, robuustheid en meetonzekerheid.
• De bevindingen moeten in een rapport zijn vastgelegd, het resultaat moet voldoen aan vooraf gestelde criteria en het geheel moet zij geautoriseerd door een bevoegd persoon.

Bron: Interventiebeleid VWA m.b.t. Verordening (EG) nr. 2073/2005, versie: februari 2008.

Nadat aan voornoemde voorwaarden is voldaan moet het rapport ter beoordeling worden opgestuurd aan de bedrijvenbeheerder. Deze zorgt ervoor dat er een beoordeling plaatsvindt van de gegevens en koppelt de beoordeling terug met de aanvrager. Het door de VWA geïnspecteerde bedrijf dient zelf aan de VWA aan te tonen dat de analysemethoden in orde zijn.

Vraag

Waarover kan discussie met de VWA inspecteur ontstaan?

Antwoord

De VWA is uiteraard strikt gehouden de naleving van verordeningen te controleren, waaronder de acceptatie van analysemethoden. De volgende situaties kunnen ontstaan:

Indien een analysemethode bij het laboratorium “conform” de referentie uitgevoerd wordt èn geaccrediteerd (getoetst door de Raad voor Accreditatie volgens ISO 17025), dan wordt de methode zonder meer toegelaten.

1. Het laboratorium voert een volgens ISO 16140 gevalideerde analyse geaccrediteerd uit. De analyse is (al dan niet onafhankelijk) volgens ISO 16140 gevalideerd als alternatieve methode voor de voorgeschreven analyse. De analyse wordt toegelaten, mits de ISO 16140 validatie aantoonbaar is.

2. Het laboratorium voert de analyse volgens de RvA “gelijkwaardig aan” èn geaccrediteerd uit. Het validatierapport moet naar het productiebedrijf worden gezonden. De contactpersoon bij het productiebedrijf stuurt door naar de VWA bedrijfsbeheerder met het verzoek de analyse toe te laten op grond van de uitgevoerde validatie. De VWA toetst de methode en documentatie. Als de toets positief is komt er een toestemming van de VWA om de analyse voor dat bedrijf toe te passen. Per bedrijf, voor de betreffende matrix is er dus een toets. Dit betekent dus ook dat de toelating niet automatisch geldt voor andere bedrijven.

3. de methode wordt niet geaccepteerd. Het gecontroleerde bedrijf neemt contact op met het laboratorium. Er is geen rechtstreeks contact tussen VWA en laboratorium.

Vraag

Welke methoden gebruikt Silliker?

Antwoord

Het actuele antwoord vindt u in het documentatiepakket wat wij speciaal voor dit onderwerp hebben samengesteld. U kunt dit pakket aanvragen via www.silliker.nl. Mocht u daarna nog vragen hebben dat helpen wij graag verder.

Maak uw belangstelling kenbaar via het formulier op www.silliker.nl

Terug naar boven | Vraag informatie aan

NIEUWE ISO9001:2008

Wanneer uw bedrijf in het bezit is van een ISO9001 certificaat zal het u inmiddels niet ontgaan zijn; er is een nieuwe ISO9001 uitgekomen. Dit betekent natuurlijk dat ook bedrijven die nu beginnen met het ISO9001 certificeringtraject daar mee te maken krijgen.
De norm werd voorheen aangeduid met ISO9001:2000 en heet nu ISO9001:2008.
ISO9001 kan worden gezien als een basis voor tal van andere normeringen waarin duidelijk herkenbaar elementen weer terugkomen. Denk maar aan interne audits, managementreview etc. Periodiek, bijvoorbeeld eens per vijf jaar wordt de norm herzien en waar nodig aangepast aan de huidige tijd.

Gelukkig is de norm echter behoorlijk bestand gebleken tegen de tand des tijds en zijn er slechts minieme aanpassingen van toepassing.

Vanaf heden kunt u alleen nog maar tegen de nieuwe norm gecertificeerd worden. Dit heeft echter weinig consequenties. Het bestaande certificaat kan doorgaans zonder al te veel problemen tijdens de eerstvolgende (opvolgingsaudit) door een nieuwe worden vervangen. Dit is ook zo met de toezichthouders van de certificeerders afgesproken.

Certificering kan nog steeds uitsluitend worden uitgevoerd door certificerende instellingen die daarvoor geaccrediteerd zijn. (Zij zijn als het ware gemachtigd.) Aan de betreffende auditoren worden strenge eisen gesteld. Zo zijn zij verplicht periodiek bijeenkomsten bij te wonen én op gezette tijden een bijwoningsaudit te ondergaan. Voor meer informatie kunt u altijd de website www.nen.nl raadplegen of de site van uw certificeerder.
In de nieuwe norm is de waardering van afwijkingen in principe niet gewijzigd. Wel kan er mogelijk wat meer van u worden verwacht op het gebied van de aan te leveren corrigerende maatregelen en van de analyse van het ontstaan van afwijkingen. Uiteraard kunnen wij u daar vanuit Silliker Consulting B.V. in bijstaan.

Wat zijn nu de exacte wijzigingen?
Die liggen eigenlijk in het tekstuele vlak van de norm.
Ten eerste zal de term “ISO9001:2008” in de documentatie moeten worden gewijzigd of opgenomen. Dit geldt voor zowel beleid als voor woordenlijsten en dergelijke.
Daarnaast zien we dat de (kwaliteits)registraties vallen onder documentenbeheer als ze nodig zijn om een goede kwaliteit te kunnen leveren. Dit is normaal gesproken ook al zo in de meeste gevallen.
In de norm wordt nu duidelijker aangegeven dat de directievertegenwoordiger lid van het MT van de eigen organisatie moet zijn. Deze mag dus niet meer worden ingehuurd. Door velen was dit punt al als zodanig geïnterpreteerd maar het is nu wat explicieter weergegeven.
Dan is er nog nadrukkelijker omschreven hoe om te gaan met de keuze van auditoren voor de interne audits. Dit was al een eis maar is nu duidelijker gemaakt.

Silliker Consulting B.V. kan u ondersteunen bij het opzetten en onderhouden van kwaliteitssystemen. En niet alleen voor ISO9001 overigens, maar ook HACCP, IFS, BRC en SQF. Als u een beroep op ons doet kunnen wij voor u tegen gunstige voorwaarden een compleet kwaliteitssysteem opzetten, wijzigen en implementeren. Daarnaast kunt u met ons flexibele afspraken maken betreffende het onderhoud van het systeem.

Maak uw belangstelling kenbaar via het formulier op www.silliker.nl

Terug naar boven | Vraag informatie aan

VISROKERIJ MEIJ HACCP GECERTIFICEERD

Op 17 februari jl. behaalde visrokerij Meij uit IJmuiden het HACCP-certificaat. Eigenaar Duncan Nienhuis ziet het behalen van het certificaat als een aantoonbaar bewijs van een veilig product. Visrokerij Meij levert zowel gerookte vis als gestoomde vis aan de horeca- en catering markt. Veelal wordt gerookte makreel en gerookte zalm verkocht. Om aan de eisen van klanten te voldoen werd in september 2008 besloten om in samenwerking met Silliker Consulting BV het HACCP-plan in overeenstemming te brengen met de criteria van een operationeel HACCP-plan van het college van HACCP-deskundigen. Hiervoor werden alle medewerkers van Meij betrokken bij het implementeren van het HACCP-plan. Vooral het uitvoeren van de kritische controles en het registreren van de meetpunten vroeg in de eerste maanden voor de nodige aanpassingen. Maar zowel de bedrijfsleider, Raoul Meinsma als de consultant van Silliker Consulting, Aldo Rus, stuurden de medewerkers goed aan om de implementatie rond te krijgen. In februari werd het HACCP-plan door de auditor van KIWA beoordeeld en werd het begeerde certificaat toegekend.

Terug naar boven | Vraag informatie aan

AANTAL GEACCREDITEERDE VERRICHTINGEN WEER UITGEBREID

In november heeft een team van 4 personen namens de Raad voor Accreditatie de jaarlijkse controle van het laboratorium in Ede uitgevoerd. Het kwaliteitssysteem, de monsternamedienst en de chemische en microbiologische laboratoria zijn wederom beoordeeld. Met name aan de nieuw te accrediteren verrichtingen is extra aandacht besteed.

De volgende microbiologische verrichtingen zijn ter accreditatie aangeboden. De beoordelingsprocedure is met positief resultaat afgesloten. Wij verwachten in mei de nieuwe accreditaties te kunnen gebruiken.

• typering van Salmonella. 20 serotypes kunnen vastgesteld worden conform het Kauffmann-White schema. Typering van geïsoleerde Salmonellastammen is verplicht in monitoringprogramma’s in de pluimveesector en bij productie van mengvoeders.
• Bacillus cereus. Kolonietelling conform ISO 7932. Bacillus cereus kan als sporevormende bacterie ongunstige omstandigheden doorstaan en bij uitgroei een toxine produceren. Daarom moet bij de productie van bijvoorbeeld lang houdbare maaltijden bij de risico analyse met dit micro-organisme rekening gehouden worden.
• telling van het aantal Pseudomonas soorten. In vlees en vlees en vleesproducten is dit een bederfverwekker.
• het bepalen van het aantal sulfietreducerende anaeroben. Telling conform ISO 15213. Deze analyse geeft indicatie van anaerobe bacteriën die in staat zijn sporen te vormen. Aanwezigheid kan duiden op mogelijk pathogene clostridia.
• de bepaling van het anaeroob kiemgetal.

Intussen werkt Silliker aan verdere uitbreiding van het aantal geaccrediteerde testen. Hierbij kijken wij naar de wensen van opdrachtgevers en naar de internationale regelgeving. Wij geven daarmee vorm aan de ambitie om het vooraanstaande chemische en microbiologische laboratorium te zijn voor voedingsmiddelen en diervoeder. De actuele lijst van geaccrediteerde verrichtingen vindt u op de website van Silliker.

Terug naar boven | Vraag informatie aan

WILMA HURKMANS VERSTERKT SALES SILLIKER EDE

Per 1 maart is de afdeling Commercie te Ede versterkt met de indiensttreding van Wilma Hurkmans. Zij zal in haar functie als Commercieel Technoloog nieuwe opdrachten verwerven en bedrijven adviseren inzake het analyseprogramma. Ook zal zij een rol spelen bij onderhouden van relatie met bestaande opdrachtgevers.

Wilma is 28, woont in Eindhoven en heeft na onder meer de studie Agroproduktkunde aan de Hogeschool Larenstein gewerkt bij ALcontrol/Opinion (klantenservice en sales) en bij adviesbureau KTBA. Voor veel van onze opdrachtgevers is zij dus een bekende. Met haar vooropleiding en ervaring in onze markt en in de voedingsmiddelenlaboratoriumwereld zal Wilma bijdragen aan de totstandkoming van contracten die het begin zijn van een prima samenwerking tussen opdrachtgever en Silliker.

Terug naar boven | Vraag informatie aan

SILLIKER OP DE IFT FOOD EXPO 2009

De IFT Food Expo 2009 vindt plaats van 6 t/m 9 juni in Anaheim, California. Silliker Laboratories USA is, evenals voorgaande jaren, met een stand prominent aanwezig.

Silliker is in de USA het leidende laboratorium. De beurs trekt jaarlijks ongeveer 25.000 food experts uit de hele wereld. Deelnemers komen onder meer uit de Verenigde Staten en Canada (40%), uit Azië (30%) en uit Europa (20%). Aan de beurs nemen veel R&D instituten deel evenals bedrijven die internationaal hun technologie willen uitwisselen. Nederlandse partijen als DSM, Purac, Innova, TNO en NIZO nemen al meerdere jaren deel aan deze IFT expo. De stichting Food Valley zal in samenwerking met de stichting Food & Nutrition Delta een paviljoen organiseren. Voor informatie www.silliker.com en www.am-fe.ift.org/cms.

Terug naar boven | Vraag informatie aan